ग्रॅच्युइटी कॅल्क्युलेटर
सेवानिवृत्तीवर देय ग्रॅच्युइटी जाणून घ्या.
ग्रॅच्युइटी ही दीर्घ काळ केलेल्या सेवेबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी नियोक्त्याकडून कर्मचाऱ्याला दिली जाणारी एकरकमी रक्कम आहे. भारतात याचे नियमन Payment of Gratuity Act, 1972 अंतर्गत होते आणि निवृत्तीच्या वेळी, 5 वर्षांची सेवा पूर्ण झाल्यानंतर राजीनामा दिल्यास, मृत्यू झाल्यास किंवा अपंगत्व आल्यास ती देय असते. ग्रॅच्युइटी कॅल्क्युलेटरमुळे कर्मचाऱ्यांना आपल्याला किती रक्कम मिळणार आहे हे कळते, तसेच नियोक्त्यांना योग्य देय रक्कम मोजण्यास मदत होते.
📋 हे कॅल्क्युलेटर कसे वापरावे
तुमचा मासिक बेसिक पगार अधिक महागाई भत्ता (DA) (ग्रॅच्युइटी गणनेसाठीचा आधार), सेवेची वर्षे आणि महिने, आणि तुमचा नियोक्ता Gratuity Act अंतर्गत येतो का (10 किंवा त्यापेक्षा जास्त कर्मचारी असलेल्या संस्थांना हा कायदा लागू आहे) हे टाका. Act लागू असणाऱ्या नियोक्त्यांसाठी: Gratuity = (Basic + DA) ÷ 26 × 15 × सेवेची वर्षे. Act लागू नसणाऱ्या नियोक्त्यांसाठी: Gratuity = (Basic + DA) ÷ 30 × 15 × वर्षे. लक्षात घ्या: Act लागू असणाऱ्या नियोक्त्यांसाठी शेवटच्या वर्षात सेवा 6 महिने किंवा त्याहून अधिक असल्यास ती पुढील पूर्ण वर्षात मोजली जाते.
💡 महत्त्वाची माहिती
करमुक्त ग्रॅच्युइटीची कमाल मर्यादा ₹20 lakh आहे (2019 मध्ये ₹10 lakh वरून वाढवण्यात आली). खासगी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्याला ₹20 lakh पेक्षा जास्त मिळालेली रक्कम करपात्र असते. सरकारी कर्मचाऱ्यांची ग्रॅच्युइटी संपूर्णपणे करमुक्त असते. ग्रॅच्युइटीसाठी अनिवार्यपणे निधीची तरतूद करावी लागते — Act लागू असणाऱ्या नियोक्त्यांकडे ग्रॅच्युइटी ट्रस्ट किंवा विमा पॉलिसी असणे आवश्यक आहे. ग्रॅच्युइटीसाठी पात्र होण्यासाठी किमान 5 वर्षांची सतत सेवा आवश्यक असते (मृत्यू किंवा अपंगत्वाच्या प्रकरणात मात्र ती पहिल्याच दिवसापासून देय असते). सूत्रामधील 26 दिवसांचा भाजक (30 ऐवजी) महिन्यातील 4 साप्ताहिक सुट्ट्या लक्षात घेतो, ज्यामुळे प्रत्यक्ष दैनिक पगार थोडा जास्त होतो.